Het familieleven van Michiel de Ruyter

In 1627 overlijdt Michiels vader. Michiel wordt dan min of meer de hoeder van zijn moeder en broers en zussen. Voor Michiel blijven zijn familie en het geloof altijd twee belangrijke aspecten in zijn leven.

 

Tijdlijn familie

Michiels eerste huwelijk

Als hij nog net geen 24 jaar is, trouwt hij met Maeiken Velders uit Grijpskerke. Ze gaan in de Lange Noordstraat in Vlissingen wonen. In april 1631 wordt Michiel lidmaat van de Nederduitsch-gereformeerde kerk. Waarschijnlijk op Eerste Paasdag – dat is gebruikelijk - heeft hij de openbare geloofsbelijdenis afgelegd.

Op 18 december wordt de doop van de dochter van Maeiken en Michiel op naam van Heiltge ingeschreven. Maeiken overlijdt na de bevalling en wordt op 31 december 1631 begraven. Hun dochtertje overlijdt ongeveer twee weken later. Zie de blauwe markering rechts op de scan hieronder.

Een aantal zussen van Michiel zal met leden van de familie Velders trouwen. Heel zijn leven houdt hij contact met de familie van zijn eerste vrouw. Zijn zus Alida trouwt met Jan Schorrer. Links op de scan staat Michiel vermeld als getuige van de doopinschrijving van zijn nichtje Cornelia op 17 april 1664. (bron: Zeeuws Archief (ZA) 7117_4567_004)

doop Michiel

Michiels tweede huwelijk

Neeltje Engels is de dochter van Engel Eewoutsen en Neeltje Aernouts en komt uit Vlissingen. Als zij en Michiel op 1 juli 1636 trouwen, is hij zojuist kaperkapitein in dienst van de gebroeders Lampsins geworden.

In dit huwelijk worden twee zoons, Adriaen en Engel, en twee dochters, Cornelia en Alida, geboren. Twee kinderen overlijden vlak na de geboorte.

Neeltje overlijdt na een ziekbed van twee weken in 1650 als Michiel op reis is met zijn schip Salamander.

 

Engel de Ruyter

De appel valt niet ver....

Adriaen, de eerste zoon van Michiel en Neeltje Engels is op 27 september 1637 geboren. Heel weinig is over hem bekend. Hij gaat ook varen en overlijdt aan boord. In april 1655 is hij begraven in de Zuiderkerk in Amsterdam. Michiel was toen net met zijn gezin daar komen wonen.   

Over zijn broer is veel meer bekend. Engel de Ruyter wordt op 2 mei 1649 geboren als jongste kind van Michiel en Neeltje Engels, hij is vernoemd naar haar vader.

Als hij vijftien is gaat hij voor het eerst met zijn vader mee naar zee. Uiteindelijk zal hij vice-admiraal worden, tot ridder worden geslagen in Engeland en de titel baron van de Spaanse koning ontvangen. Hij overlijdt ongehuwd als hij 33 jaar is, hij heeft dan al veel van het fortuin van Michiel verkwist.  

dia A van Gelder1

Michiels derde huwelijk

In 1649 overlijdt Michiels moeder. Neeltje overlijdt in 1650 als Michiel met Adriaen op zee zit. Hij besluit de zee vaarwel te zeggen en te gaan rentenieren. Lang duurt dit rustige leven aan de wal niet.

In 1652 trouwt Michiel met de Vlissingse Anna van Gelder. Dit is zijn derde huwelijk. De twee houden veel van elkaar. Hij schrijft haar uitgebreide brieven als hij op zee is.

Zij gaat met hem mee op belangrijk bezoek, bijvoorbeeld naar raadspensionaris Johan de Witt. Anna is een echte zakenvrouw. Aan de wal regelt zij alle financiële zaken van Michiel op zee. Zij zorgt voor de scheepsbevoorrading en betaalt de zeemansvrouwen. Dit schitterende schilderij van Anna kun je bewonderen in het muZEEum.

begrafenis Jan van Gelder

Anna's familie

Anna heeft met haar eerste man, Jan Pauwelszn, een zoon en een dochter gekregen. Jan heeft ook onder de Lampsins gevaren.

Anna's zoon, Jan van Gelder, gaat later als scheepskapitein onder Michiel varen. Onder andere bij de tocht naar Chatham. Hij sneuvelt tijdens de Slag om Kijkduin bij Den Helder op 21 augustus 1673 en wordt begraven in de Oude Kerk in Amsterdam.

Anna's broer, Evert van Gelder, is een kapitein die veelvuldig door Michiel in zijn vloot wordt opgenomen. Ook hij is aanwezig bij de tocht naar Chatham.

Michiel 1655

Vertrek uit Vlissingen

In het voorjaar van 1655 verhuist Michiel met zijn gezin naar Amsterdam. Hij is op dat moment vice-admiraal van de Amsterdamse admiraliteit.

Zijn huis is nummer 131 op de Prins Hendrikkade. Zijn zoon Adriaen, luitenant-ter-zee, overlijdt helaas op 13 april op zeventienjarige leeftijd.

Op 2 maart van dat jaar ontvangt Michiel het poorterschap van de stad Amsterdam.

dia card familieportret

Michiels kinderen

Samen krijgen Michiel en Anna nog twee dochters. Grietje (Margaretha) in 1652 en Anna in 1655. Zij sterft echter op elfjarige leeftijd aan, vermoedelijk, een ziekte. Zij wordt in Vlissingen begraven hoewel het gezin al jaren in Amsterdam woont.

In totaal heeft Michiel twee zonen, vier dochters en drie vroeg overleden kinderen gekregen. Naast de twee kinderen van zijn vrouw Anna. Op de afbeelding is de hele familie te zien.

Dit familieportret, maar dan levensgroot, heeft het MuZEEum in mei 2022 langdurig in bruikleen gekregen van het Rijksmuseum.